Rozpowszechnianie wizerunku

Gdy mówimy o kwestii rozpowszechniania wizerunku, z odpowiedzią na pytanie co tak naprawdę oznacza termin „rozpowszechnianie” przychodzi nam art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Na jego podstawie można założyć, że do rozpowszechnienia wizerunku dochodzi poprzez upublicznienie go w jakikolwiek sposób. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy za pomocą określonego medium, przykładowo za pośrednictwem Internetu, rozpowszechniamy wizerunek w stosunku do nieokreślonego kręgu odbiorców. Rozpowszechnienie wizerunku określonej osoby łączy się z koniecznością uzyskania jej zgody na rozpowszechnienie. Jeśli chodzi o wskazaną zgodę, musi mieć ona charakter stanowczy, winna też być złożona z pełną świadomością tego w jaki sposób wizerunek zostanie wykorzystany.

Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach:

„Zgoda na rozpowszechnienie wizerunku musi być niewątpliwa, zatem osoba jej udzielająca musi mieć pełną świadomość nie tylko formy przedstawienia jej wizerunku, ale także miejsca i czasu publikacji, zestawienia z innymi wizerunkami i towarzyszącego jej komentarza, czyli musi to być zgoda także co do warunków dopuszczalnego wykorzystania wizerunku.”

(Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach, Wydziału I Cywilnego, z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt: I ACa 185/14.).

Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku.

Art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadza zasadę, że do rozpowszechnienia cudzego wizerunku wymaga się zgody uprawnionego. To uprawniony, czyli osoba, której wizerunek ma być rozpowszechniony ma prawo decydować o tym w jakim zakresie, w jakich przypadkach i w jakiej formie wizerunek ten zostanie wykorzystany. Co ważne, osoba, której wizerunek ma być rozpowszechniony i która wyraża na to zgodę musi mieć pełną świadomość w jaki sposób ten wizerunek będzie rozpowszechniany.

Na takim stanowisku stanął Sąd Apelacyjny w Warszawie, który w jednym ze swych wyroków wskazał:

„Postanowienie ww. przepisu ma charakter bezwzględny, co oznacza, że tylko od woli osoby portretowanej zależy dopuszczalność rozpowszechniania jej wizerunku. Zgoda na rozpowszechnienie wizerunku musi być niewątpliwa, zatem osoba jej udzielająca musi mieć pełną świadomość nie tylko formy przedstawienia jej wizerunku, ale także miejsca i czasu publikacji, zestawienia z innymi wizerunkami i towarzyszącego jej komentarza.”

(Zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Wydziału I Cywilnego, z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt: I ACa 1044/97).

Zgoda na rozpowszechnienie wizerunku nie może być zatem dorozumiana (przepis jednakże stanowi, że zezwolenie na rozpowszechnienie wizerunku nie musi być udzielane, gdy osoba portretowana otrzymała wynagrodzenie za pozowanie).

Co ważne zgoda na rozpowszechnienie wizerunku może być w każdym wypadku odwołana, ma to doniosłe znaczenie w sytuacjach, w których rozpowszechnianie wizerunku mogłoby prowadzić do naruszenia czyichś dóbr osobistych.

Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku nie potrzebuje cechować się szczególną formą, przykładowo pisemną, jednakże ważne jest, by przy ustalaniu warunków udzielenia zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku zostały one szczegółowo określone (przykładowo czas rozpowszechnienia, jej forma, miejsce). Ważne jest również podkreślenie, że zgoda na utrwalenie wizerunku nie stanowi zgody na jego rozpowszechnienie.

przykład pierwszy

W jednym z liceów postanowiono zrobić przyjemność uczniom opuszczającym mury szkoły i wydać z tej okazji specjalny album, w którym zamieszczono ich zdjęcia portretowe. Od każdego z pełnoletnich już uczniów szkoła uzyskała zezwolenia na nieodpłatne opublikowanie ich zdjęć w specjalnie na ten cel drukowanym albumie. Album cechował się tym, iż nie było w nim zamieszczonych zdjęć grupowych, natomiast każdemu z uczniów poświęcono osobną stronę wraz z krótką notką biograficzną. Po upływie roku szkoła postanowiła pochwalić się swoimi uczniami również za pośrednictwem swojej strony internetowej. Na stronie tej zamieszczono w formie wirtualnej prezentacji wskazany album w formie elektronicznej. W albumie można było zobaczyć zdjęcie online każdego z uczniów.

Jednej z uczennic nie spodobał się fakt, iż jej zdjęcie znalazło się w Internecie, uważała, że zostało zamieszczone w sposób nieuprawniony. Czy uczennica miała rację?

Rozwiązanie

Uczennica miała rację, iż jej wizerunek został w sposób nieuprawniony rozpowszechniony.

Szkoła co prawda uzyskała od uczniów zgodę na rozpowszechnienie ich wizerunku w specjalnym okolicznościowym albumie, jednakże zgoda ta nie miała charakteru uniwersalnego, gdyż dotyczyła ona wyłącznie kwestii zamieszczenia zdjęcia ucznia w drukowanym, okolicznościowym albumie. Gdy szkoła zamieściła album w formie elektronicznej na swojej stronie internetowej, album ten stał się powszechnie dostępny w formie online, uzyskał też niematerialną formę, w miejsce drukowanej. Zgoda o takim zakresie nie została przez uczniów udzielona, dlatego uczennica miała rację odnośnie swych zastrzeżeń kierowanych wobec działań szkoły.

przykład drugi

Pełnoletni uczeń wyraził zgodę, by zrobione mu podczas wycieczki szkolnej zdjęcie zostało zamieszczone na fanpage’u szkoły. Szkoła opublikowała zdjęcie z wycieczki, jednakże kilka dni po tym fakcie uczeń odwołał swoje oświadczenie sugerując, że na zdjęciu tym wypadł bardzo niekorzystnie. Czy miał do tego prawo?

Czy skoro doszło już do faktu zamieszczenia zdjęcia na stronie internetowej uczeń miał prawo żądać jego usunięcia?

Rozwiązanie

Oczywiście uczeń miał prawo odwołać swoje oświadczenie w przedmiocie zezwolenia na publikację wizerunku. Prawo do odwołania takiej zgody nie może być ograniczone w czasie. Uczeń miał również prawo do odwołania zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku, w przypadku, gdy ten wizerunek został już rozpowszechniony, nie ma bowiem znaczenia, że wizerunek ten był już publicznie dostępny.

zapamiętaj

  1. Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku powinna być udzielona w sposób wyraźny.
  2. Osoba wyrażająca zgodę na rozpowszechnianie jej wizerunku powinna mieć świadomość tego, w jakim czasie, miejscu i formie jej wizerunek będzie rozpowszechniany.
  3. Zgodę na rozpowszechnianie wizerunku można w każdej chwili odwołać.

Poprzednia strona                                                                                                                      Przejdź dalej