Zwielokrotnianie materiałów edukacyjnych

Przygotowując materiały edukacyjne możemy korzystać z utworów tak naprawdę zewsząd pamiętając oczywiście, że powinny one być uprzednio rozpowszechnione. Możemy zatem w ramach dozwolonego użytku edukacyjnego korzystać z obrazków z Internetu, książek, czasopism, fotografii, wyświetlać filmy, ważne jedynie, by wykorzystywane utwory spełniały zadanie związane z wizualizacją przekazywanych treści edukacyjnych.

W art. 27 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazano, że możemy również w ramach dozwolonego użytku edukacyjnego zwielokrotniać rozpowszechnione drobne utwory lub fragmenty większych utworów (czyli prócz korzystania z utworów mamy możliwość ich zwielokrotniania, przykładowo kserując dla uczniów materiały na zajęcia lekcyjne). Możemy zatem kserować albo nawet zwielokrotniać w formie cyfrowej materiały drobne, takie jak wiersz, krótki poemat, utwór muzyczny czy fotografia. W przypadku natomiast utworów większych, jak przykładowo powieść, cały podręcznik, album ze zbiorem fotografii, film, możemy zwielokrotniać tylko fragmenty tych utworów. Oczywiście zwielokrotnianie musi w swym zamyśle mieć na celu zwizualizowanie treści edukacyjnych w celach dydaktycznych i naukowych. Tak kwestia zwielokrotniania utworów wygląda ze strony nauczyciela, który przygotowuje i kopiuje materiały edukacyjne na lekcję, jak również ze strony ucznia, który przykładowo przygotowuję na daną lekcję prezentację czy referat zwielokrotnia dodatkowe materiały (przykładowo poglądowe zdjęcia).

Musimy natomiast pamiętać, że już poza kwestią przedstawiania treści edukacyjnych w ramach dozwolonego użytku edukacyjnego pozostaje zagadnienie tzw. dozwolonego użytku prywatnego. Tego typu sytuacje dotyczą przede wszystkim użytku osobistego, w ramach którego możemy, wraz z kręgiem najbliższych osób (pozostających w stosunku osobistym) nieodpłatnie korzystać z pojedynczych egzemplarzy utworów (przykładowo uczeń ma prawo skserować podręcznik w ramach swych prywatnych potrzeb).

przykład

Stefan – nauczyciel języka polskiego postanowił odtworzyć na lekcji film Pan Tadeusz. Uznał, że dzięki odtworzeniu filmu w ramach zajęć lekcyjnych w sposób dużo bardziej czytelny będzie mógł przedstawić swym uczniom w klasie maturalnej treści, z którymi zapoznali się wcześniej w ramach czytania lektury. Stefan uznał również, że przed maturą świetnym pomysłem będzie przekazanie każdemu z uczniów filmu na pendrivie, by zawsze mógł sobie odświeżyć treść lektury.

Po obejrzeniu filmu na lekcji języka polskiego, jak również po przekazaniu uczniom skopiowanych materiałów edukacyjnych Stefan zaczął mieć wątpliwości czy puszczenie całości filmu było legalne oraz czy mógł przekazać uczniom jego materialną kopię. Co o tym myślisz?

Rozwiązanie

Stefan miał prawo odtworzyć uczniom całość filmu na lekcji języka polskiego. Uczynił to przecież w ramach dozwolonego użytku edukacyjnego, nikt też nie mógłby mu zarzucić, że film taki jak Pan Tadeusz – obrazujący lekturę – nie służy celom dydaktycznym i lepszemu zwizualizowaniu treści, które są przedmiotem nauczania. Przepis wyraźnie stanowi, że w ramach dozwolonego użytku edukacyjnego możemy korzystać z cudzych utworów, natomiast musimy rozróżnić od korzystania z utworów kwestię ich zwielokrotniania. Na potrzeby edukacyjne możemy zwielokrotniać w całości tylko utwory drobne. Zwielokrotnienie i udostępnienie uczniom całego filmu na pewno nie spełnia wymogów ustawowych wynikających z art. 27 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, film bowiem nie może być traktowany jako dzieło drobne. Dlatego też Stefan nie miał prawnej możliwości, by w ramach dozwolonego użytku edukacyjnego przekazać kopię filmu swym uczniom.

zapamiętaj

  1. W ramach dozwolonego użytku publicznego możesz korzystać tak naprawdę z każdego utworu, byle korzystanie z niego służyło osiąganiu celów dydaktycznych i lepszemu zwizualizowaniu treści edukacyjnych.
  2. Możesz na potrzeby edukacyjne zwielokrotniać utwory drobne oraz fragmenty utworów o większej objętości.
  3. Od dozwolonego użytku edukacyjnego, który realizowany jest głównie w ramach instytucji oświatowych i edukacyjnych należy odróżnić dozwolony użytek prywatny, za pośrednictwem którego możemy w ramach użytku osobistego korzystać z cudzych utworów.

Poprzednia strona                                                                                                                      Przejdź dalej